©Guðmundur Engilbertsson 2013/2025
Orð af orði
  • Upphafssíða
  • Kynning
    • Umsagnir
    • Myndir
  • Grunnur
    • Rannsóknir - gildi orðakennslu
    • Kennslulíkan >
      • Námsferli >
        • Efniviður
        • Sundurgreining
        • Endurbirting
    • Heimildir og lesefni
    • Aðalnámskrá >
      • Skóli án aðgreiningar
      • Grunnþættir menntunar >
        • Læsi – sjálfbærni
        • Heilbrigði og velferð – sköpun
        • Lýðræði og mannréttindi – jafnrétti
  • Aðferðir
    • Lagskipting orðaforða og val orða fyrir kennslu
    • Flokkun orðakennsluaðferða
    • Markvisst skipulag orðakennslu
    • Samhengi aðferða
    • Nokkrar stakar aðferðir >
      • Orð dagsins
      • Orðhlutavinna
      • Orða- eða orðhlutavefur
      • Nýyrðasmíði
      • KVL
      • Spurningavefur
      • Krossglímur
      • Gagnvirkur lestur
      • Yndislestur
      • Hugtakagreining
      • Hugræn kortagerð
      • Orðaskjóður
      • Samræða til náms
  • Fyrirspurnir

Samhengi - námsferli ​

Orð af orði felur í sér hugsun um orðakennslu til langs tíma. Stefnt er að því að efla sem best málumhverfið í skólanum, orða- og hugtakakennslu, samvinnu, samræðu, lestur, fjölbreytilega og læsistengda námstækni og námsvitund (m.a. málvitund, orðvitund og orðhlutavitund).

​Aðferðirnar eru fjölmargar og virðast í fljótu bragði vera laustengdar en þær má þó oftast nota víðast hvar í námsferlinu, allt frá upphafi til loka. Þær má nota hverja fyrir sig eða í samhengi. Þótt þær séu ólíkar, toga þær í sömu átt, hvort sem þær heita orðhlutavinna, hugtakagreining eða yndislestur; í átt að betra læsi og námsárangri.
Picture
Picture
Picture

Dæmi um samhengi aðferða - námsferli 

Fyrir liggja námsmarkmið sem snúa að sjálfbærni. Byrjað er á að skoða hugtakið sjálfbærni og hvað felst í því. Kennari nefnir nokkur dæmi og reynir að gefa breiða mynd af merkingu hugtaksins. Þessu er fylgt eftir með KVL vinnu, þ.e. K-V (kann-vil vita). Spurt er hvað nemendur vita um sjálfbærni (og undirþætti) og um leið og fyrir koma ný hugtök er merking þeirra rædd.

Þetta er stýrð þankahríð, markmiðið er að gefa skýra mynd af merkingu hugtaksins sjálfbærni og hvað felst í því. Forþekking nemenda er virkjuð og námsvinnunni eru sett markmið (og þar með tilgang) með því að draga fram það sem þau vilja vita (eða þyrftu að vita til að vera sérfræðingar í efninu) frekar um sjálfbærni. Lögð er áhersla á orð og hugtök, þau rædd, skýrð og dæmi sem eiga við um hugtökin skoðuð. Það er í eðli sínu hugtakagreining.

Námsvinnan í kjölfarið hefst því ekki í tómarúmi heldur hefur skapast mynd af efninu í huga nemenda. Virkjun fyrri þekkingar
auðveldar frekara nám og í KVL vinnunni birtist strax mikilvægur orða- og hugtakaforði sem hægt að vinna markvisst með í námi og kennslu.  


Aðferðirnar sem notaðar eru í kjölfarið geta verið lítil kort, samantektir, hugtakagreining, krossglímur ... að lesa, ræða saman og rita/miðla, og í lokin fer fram uppgjör í anda KVL vinnu, þ.e. L (hef lært), þar sem nemendur gera grein fyrir hvað þau hafa lært.
​
Picture
Powered by Create your own unique website with customizable templates.