©Guðmundur Engilbertsson 2013/2025
Orð af orði
  • Upphafssíða
  • Kynning
    • Umsagnir
    • Myndir
  • Grunnur
    • Rannsóknir - gildi orðakennslu
    • Kennslulíkan >
      • Námsferli >
        • Efniviður
        • Sundurgreining
        • Endurbirting
    • Heimildir og lesefni
    • Aðalnámskrá >
      • Skóli án aðgreiningar
      • Grunnþættir menntunar >
        • Læsi – sjálfbærni
        • Heilbrigði og velferð – sköpun
        • Lýðræði og mannréttindi – jafnrétti
  • Aðferðir
    • Lagskipting orðaforða og val orða fyrir kennslu
    • Flokkun orðakennsluaðferða
    • Markvisst skipulag orðakennslu
    • Samhengi aðferða
    • Nokkrar stakar aðferðir >
      • Orð dagsins
      • Orðhlutavinna
      • Orða- eða orðhlutavefur
      • Nýyrðasmíði
      • KVL
      • Spurningavefur
      • Krossglímur
      • Gagnvirkur lestur
      • Yndislestur
      • Hugtakagreining
      • Hugræn kortagerð
      • Orðaskjóður
      • Samræða til náms
  • Fyrirspurnir

Orðalisti og aðferðir — markvisst og kerfisbundið skipulag orðakennslu

Námsefnið er skoðað og helstu hugtök þess dregin fram. Í kjölfarið eru þau flokkuð í: 
​

  (a)   lykilhugtök sem fjalla þarf ítarlega um áður en námsefnið er tekið fyrir til þess að setja það sem á eftir kemur í samhengi og           tengja við forþekkingu nemenda,
  (b)   lykilhugtök sem kynna þarf lauslega áður en námsefnið er krufið og vinna frekar með þegar þau koma fyrir í námsefninu,
  (c)   lykilhugtök sem aðeins þarf að vinna með í frekari úrvinnslu námsefnis
  (d)   lykilhugtök sem treysta má að nemendur læri óbeint eða

  (e)   lykilhugtök sem markmið náms kalla ekki á að nemendur læri.

Kennari þarf fyrst og fremst að huga að fyrstu þremur flokkunum í kennslu. Ef nemendur hafa á valdi sínu námstækni til að greina merkingu hugtaka getur vinna með (b) og (c) einnig hvílt á þeirra herðum. Kennari þarf að leiða vinnu með lykilhugtök sem flokkast í fyrsta flokk (a). Mörg hugtök falla að jafnaði undir (d) og (e) og því þarf alls ekki að að taka eins mörg orð fyrir í kennslu eins og virðist við fyrstu sýn. 

Þegar búið er að flokka orðin er hægt að tengja saman orð og vænlegar aðferðir til þess að vinna með þau (hugtakagreining, krossglíma, ritun, hugtakakort ...) og hafa þarf í huga að sú vinna þarf að vera tíð og fjölbreytileg þannig að nemendur læri hugtökin sem best og geti tjáð sig um þau með viðeigandi orðaforða. Í upphafi er gott að taka orðin sérstaklega fyrir og greina merkingu þeirra og virkja forþekkingu nemenda (t.d. hugtakagreining og KVL) en á síðari stigum henta betur aðferðir þar sem nemendur setja orðin í viðeigandi samhengi (t.d. kortagerð, ritun og samræða).
​
Myndin hér neðar er dæmi um skipulag þar sem námsefni er orðtekið og vinnan í kjölfarið skipulögð út frá hver tekur ábyrgð á vinnunni, kennarar eða nemendur, hvaða aðferðir stuðst er við og hvernig skilningur nemenda á merkingu orðanna er metinn. Helstu aðferðir eru númeraðar ... þær gætu að sjálfsögðu verið fleiri eða færri en 10.

Þessi leið felur í sér kerfisbundið og markvisst skipulag.
​

Picture
Powered by Create your own unique website with customizable templates.